dị bản
Định nghĩa
- Danh từ:
- Phiên bản khác của một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc một văn bản: Chỉ một phiên bản có sự khác biệt về nội dung, chi tiết, hình thức so với phiên bản gốc hoặc phiên bản phổ biến đã biết.
- Phiên bản khác của một câu chuyện, sự kiện: Chỉ cách kể lại, ghi chép lại hoặc quan niệm khác về cùng một câu chuyện hay sự kiện.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Truyện "Tấm Cám" có nhiều dị bản khác nhau ở các vùng miền. (Câu chuyện "Tấm Cám" có nhiều phiên bản khác nhau ở các địa phương.)
- Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện một dị bản thú vị của bài thơ này. (Các nhà nghiên cứu vừa tìm thấy một phiên bản khác thú vị của bài thơ này.)
- Sự kiện lịch sử đó được ghi chép dưới nhiều dị bản. (Sự kiện lịch sử đó được ghi lại theo nhiều phiên bản khác nhau.)
Các cách sử dụng nâng cao
"dị bản phim": phiên bản phim khác (ví dụ: bản cắt của đạo diễn, bản có cảnh quay thêm).
- Bộ phim này có một dị bản dài hơn 30 phút. (Bộ phim này có một phiên bản khác dài hơn 30 phút.)
"tồn tại nhiều dị bản": có nhiều phiên bản/ cách thức khác nhau cùng tồn tại.
- Truyền thuyết về vua Hùng tồn tại nhiều dị bản trong dân gian. (Truyền thuyết về vua Hùng tồn tại nhiều phiên bản khác nhau trong dân gian.)
Biến thể và từ gần giống
- Biến bản (danh từ): Từ đồng nghĩa, ít phổ biến hơn, cùng chỉ một phiên bản khác.
- Bản khác (cụm danh từ): Cách nói thông thường để chỉ dị bản.
- Phiên bản (danh từ): Từ rộng hơn, chỉ một bản/version nói chung, có thể là bản gốc hoặc bản khác.
Từ đồng nghĩa
- Bản dị biệt: Cách nói trang trọng, nhấn mạnh vào sự khác biệt.
- Văn bản khác: Thường dùng trong nghiên cứu văn bản học.
Các cụm từ liên quan
Sưu tầm dị bản: hành động tìm kiếm, thu thập các phiên bản khác nhau.
- Công việc của ông ấy là sưu tầm dị bản truyện cổ tích. (Công việc của ông ấy là thu thập các phiên bản khác nhau của truyện cổ tích.)
So sánh các dị bản: đối chiếu để tìm ra điểm giống và khác nhau giữa các phiên bản.
- Bài viết so sánh các dị bản của truyện "Thạch Sanh". (Bài viết đối chiếu các phiên bản khác nhau của truyện "Thạch Sanh".)
Thành ngữ liên quan
- "Mỗi nơi một dị bản": Thành ngữ ám chỉ cùng một sự việc, câu chuyện nhưng ở mỗi địa phương, mỗi người lại có cách kể, cách hiểu khác nhau.
- Câu chuyện về người anh hùng làng đó đúng là "mỗi nơi một dị bản". (Câu chuyện về người anh hùng làng đó đúng là mỗi nơi lại có một phiên bản khác.)